Strategia miasta na kolejne 7 lat

Drogi, mieszkania komunalne, tereny inwestycyjne, komunikacja, cyfryzacja oraz turystyka oparta na jeziorach i Wale Pomorskim – to najważniejsze elementy nowej Strategii Rozwoju Gminy Miejskiej Wałcz. Wartość wszystkich zaplanowanych działań oszacowano na około 130 milionów złotych. Dokument pokazuje jednak również największy problem miasta: szybko malejącą i starzejącą się liczbę mieszkańców. Sam proces powstawania dokumenty ujawnił fiasko konsultacji społecznych. Tylko trzy osoby zgłosiły uwagi do strategii. 

Radni Rady Miasta Wałcz podczas dzisiejszej sesji przyjęli strategię rozwoju miasta na lata 2026–2033. Uchwałę poprzedziła dyskusja. Projekt strategii krytykowali Zdzisław Ryder oraz Andrzej Subocz.

Pierwszy wskazywał na nieaktualność danych, również w kwestii pozyskania środków zewnętrznych choćby na potrzeby MOSiR-u czy nowego stadionu. Zarzucił również zbyt duży poziom ogólności analizy poszczególnych dzielnic, a także nieumiejętne prowadzenie konsultacji w internecie. Drugi wskazywał na błędne opisy w dokumencie, choćby związane ze szpitalem. 

Ostatecznie 19 radnych głosowało za, dwóch było przeciw i dwie osoby wstrzymały się od głosu. 

Zgodnie z przedstawioną w dokumencie wizją Wałcz ma być w 2033 roku miastem „zielonym, nowoczesnym i dobrze zarządzanym”, atrakcyjnym do życia, pracy i wypoczynku.

Za tym hasłem kryją się trzy główne obszary działania. Na rozwój infrastruktury i usług społecznych przewidziano około 60 mln zł, na rozwój strefy inwestycyjnej – 50 mln zł, natomiast na turystykę i tereny zielone – 20 mln zł.

Wałcz traci mieszkańców

Punktem wyjścia dla strategii jest diagnoza obecnej sytuacji miasta. Na koniec 2025 roku Wałcz liczył 21 751 mieszkańców. W porównaniu z 2020 rokiem liczba ludności zmniejszyła się o 1664 osoby.

Jednocześnie ubywa dzieci, młodzieży i osób w wieku produkcyjnym, a rośnie liczba seniorów. W 2025 roku w wieku poprodukcyjnym było już 6281 mieszkańców. Ujemne pozostaje również saldo migracji – w ubiegłym roku w mieście zameldowało się 308 osób, a wymeldowało 370.

Problem dostrzegają sami wałczanie. W badaniu przeprowadzonym wśród 142 mieszkańców aż 76 proc. respondentów wskazało migrację osób młodych i wykształconych jako jeden z najważniejszych problemów miasta. Dla 69 proc. poważną trudnością jest możliwość znalezienia zatrudnienia oraz niski poziom przedsiębiorczości. Mimo tych ocen 68 proc. ankietowanych zadeklarowało zadowolenie z mieszkania w Wałczu.

Drogi, chodniki, ścieżki i małe obwodnice

Najbardziej rozbudowana część strategii dotyczy infrastruktury oraz usług społecznych. Miasto przewiduje budowę i remonty ulic, chodników, zjazdów i dróg osiedlowych. W dokumencie pojawia się również możliwość budowy nowych łączników i niewielkich obwodnic.

Planowana jest poprawa bezpieczeństwa na przejściach dla pieszych, doświetlanie ulic, porządkowanie parkingów oraz likwidacja miejsc określonych jako komunikacyjne „wąskie gardła”.

Strategia zakłada także uzupełnienie brakujących odcinków tras rowerowych. Obecnie ich łączna długość wynosi ponad 18 kilometrów, ale – jak przyznają autorzy dokumentu – nie tworzą one jeszcze spójnej sieci.

W planach znalazły się ponadto modernizacja przystanków, rozwój komunikacji poza granice administracyjne miasta oraz stworzenie węzła lub centrum przesiadkowego. Kontynuowana ma być również wymiana taboru na niskoemisyjny.

Mieszkania, retencja i nowa stacja uzdatniania wody

Jednym z celów jest zwiększenie miejskiego zasobu mieszkaniowego. Wałcz dysponuje 759 lokalami komunalnymi, z których – według diagnozy – większość wymaga remontu. Strategia przewiduje budowę lub pozyskiwanie nowych lokali, remonty pustostanów oraz rozwój mieszkań wspomaganych i treningowych.

Wśród działań technicznych wymieniono rozbudowę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, kanalizację deszczową, modernizację przepompowni oraz budowę zastępczej stacji uzdatniania wody.

Miasto chce także lepiej przygotować się na intensywne opady i susze. Pomóc mają ogrody deszczowe, zbiorniki retencyjne, ograniczanie nadmiernego betonowania oraz przebudowa najbardziej problematycznych przepustów i systemów odwodnienia.

E-usługi, sztuczna inteligencja i wsparcie seniorów

Strategia obejmuje również rozwój światłowodów i miejskich e-usług. W dokumencie zapisano utworzenie lokalnego centrum cyberbezpieczeństwa oraz wykorzystywanie sztucznej inteligencji do usprawnienia procesów administracyjnych.

W związku ze starzeniem się mieszkańców planowany jest rozwój usług opiekuńczych świadczonych w domach, dziennych form wsparcia, programów profilaktycznych oraz działań przeciwdziałających samotności seniorów. Przestrzeń miejska i komunikacja mają być lepiej dostosowywane do potrzeb osób starszych i mieszkańców z niepełnosprawnościami.

50 milionów na inwestycje i miejsca pracy

Drugi filar strategii to rozwój strefy inwestycyjnej. Miasto chce przygotowywać i uzbrajać tereny pod działalność gospodarczą, budować drogi wewnętrzne, odwodnienie i przyłącza oraz dzielić nieruchomości na działki gotowe dla inwestorów.

Planowane są również szkolenia i staże dopasowane do potrzeb firm, targi pracy, działania ułatwiające rekrutację pracowników oraz współpraca samorządu z przedsiębiorcami, szkołami, organizacjami społecznymi i instytucjami kultury.

Efektem ma być pozyskanie nowych inwestorów, rozwój istniejących przedsiębiorstw i zwiększenie wpływów podatkowych do miejskiego budżetu.

Wałcz ma być miastem sportu i jezior

Na rozwój turystyki przewidziano około 20 mln zł. Jednym z najważniejszych produktów ma być „Wał Pomorski 1945”, łączący historię fortyfikacji z ofertą muzealną i edukacyjną. Strategia przewiduje przygotowanie tras i pakietów zwiedzania, rozwój turystyki szkolnej oraz rewitalizację zabytkowego cmentarza przy alei Zdobywców Wału Pomorskiego.

Rozwijane mają być również tereny nad jeziorami: pomosty, kąpieliska, zejścia do wody, wypożyczalnie sprzętu, gastronomia i usługi przewodnickie. Miasto chce przygotować całoroczny kalendarz wydarzeń i wzmacniać markę Wałcza jako miasta sportu i jezior.

Tylko trzy osoby prywatne zgłosiły uwagi!

Konsultacje projektu trwały od 22 czerwca do 31 lipca 2026 roku. Zorganizowano spotkanie w Wałeckim Centrum Kultury, spotkanie internetowe oraz osobne spotkanie z radnymi.

Z raportu wynika, że opinie i wnioski złożyły tylko trzy osoby prywatne oraz dwa organy. Niemal wszystkie uwagi zostały uwzględnione. Odrzucono jedną propozycję dotyczącą wprowadzenia konkretnego systemu grantów dla przedsiębiorców. Urząd uzasadnił, że strategia powinna wyznaczać kierunki rozwoju, a nie przesądzać o szczegółowych instrumentach wsparcia.

Skąd pieniądze?

Strategia nie oznacza, że wszystkie wymienione inwestycje mają już zapewnione finansowanie. Szacowane 130 mln zł przekracza możliwości budżetu miasta, dlatego realizacja planów będzie uzależniona od pozyskania dotacji rządowych, funduszy europejskich, środków ochrony środowiska, pieniędzy inwestorów oraz ewentualnych kredytów i pożyczek.

Władze miasta mają przedstawiać sprawozdanie z realizacji strategii raz na dwa lata. W 2030 roku zaplanowano większą ocenę efektów i – jeśli będzie to konieczne – aktualizację dokumentu.

Nowa strategia wyznacza szeroki kierunek zmian, ale nie zawiera szczegółowego harmonogramu wszystkich inwestycji. O tym, które z zapisanych projektów rzeczywiście powstaną do 2033 roku, zdecydują możliwości finansowe miasta, skuteczność w zdobywaniu zewnętrznych pieniędzy oraz kolejne decyzje samorządu.