Potrzebujemy więcej Stasziców w tych czasach – to jeden z wniosków po konferencji naukowej zorganizowanej przez Muzeum Okręgowe w Pile. Rok 2026 jest ustanowionym przez Sejm uroczystym rokiem tego wybitnego Pilanina.
Pracowitość, talenty oraz bezinteresowna gotowość do służby publicznej, wyniosły Staszica ponad 200 lat temu do kręgu najbardziej wpływowych Polaków tamtych czasów. Dewizą jego życia było hasło "być narodowi użytecznym".
- Przydałaby nam się taka racjonalna i moralna postawa, a mianowicie nie bądźmy samolubni, nie bądźmy niegramotni, oświecajmy się, nie bójmy się konfrontacji, nie bójmy się otwarcia, bójmy się zamknięcia i stagnacji. Bójmy się bezczynności i bezmyślności - radzi prof. Waldemar Łazuga, historyk.
Postawa, która zdaniem prof. Waldemara Łazugi jest szczególnie potrzebna w dzisiejszych czasach.
- My mamy teraz pogodę na antyoświecenie. A co tam nauka, to jest niepotrzebne, co tam inteligencja, a po co komu inteligencja. To się od tego zaczyna. Niechęć do szkół, do dyscypliny - dodaje historyk.
Staszic miał nie tylko życiorys, ale także umysł, którym można obdarzyć co najmniej kilka osób. Ten naukowiec, filozof, społecznik i polityk wywarł wpływ na niemal cały kraj.
- Staszic był nie tylko sterem dla swojego pokolenia, lecz i pochodnią dla następnych. Pokazywał swoim współczesnym, jak należy postępować, jak myśleć i jak dbać o interesy kraju, ale także był wzorem dla potomnych wzorem tego w jaki sposób należy postępować i do kogo się odwoływać - mówi Józef Olejniczak, były dyrektor Muzeum Stanisława Staszica w Pile.
Był także działaczem oświeceniowym i naukowcem, przyrodnikiem i założycielem Towarzystwa Przyjaciół Nauk oraz pierwszej spółdzielni w kraju. Swoją publicystyką miał wpływ na powstanie Konstytucji 3 Maja. Zainicjował powstanie pierwszych hut i nowoczesnych kopalń. Pochodził z Piły. Jego ojciec i dziadek byli burmistrzami miasta, choć wielu ludzi wciąż kojarzy go z innymi miejscami w Polsce.
- Bardziej kojarzą Staszica z Warszawą, z pałacem Staszica, z jego działalnością wszelaką, bo wszak w szkołach nauczają o tej postaci, nie tylko na uniwersytetach, ale także w szkołach średnich, ale myślę, że niewiele osób wie, że był związany z naszym miastem - opowiada Marek Fijałkowski, starszy kustosz Muzeum Okręgowego w Pile.
Może się to zmienić za sprawą ogólnopolskiego roku Stanisława Staszica. Z tej okazji także w Pile zaplanowano szereg konferencji oraz wydarzeń i wystaw. Obecnie w Muzeum Okręgowym w Pile do 22 lutego można oglądać wystawę “Stanisław Staszic i jego czasy”.
- Znamienite muzea z terenu całej Polski użyczyły swoje cenne zbiory. Ideą było pokazanie nie tylko tego wybitnego Pilanina, jako postaci historycznej, ale również jako otoczkę okres, w którym przyszło mu żyć - mówi Ziemowit Niedźwiecki, dyrektor Muzeum Okręgowego w Pile.
Przez cały rok można z kolei podziwiać po sąsiedzku zbiory w Muzeum Stanisława Staszica, które mieści się w domu należącym niegdyś do jego rodziny.
- Myślę, że mamy największy taki zbiór w kraju. Są to zarówno obiekty związane bezpośrednio związane ze Staszicem, jego dzieła i listy, nawet pamiątki osobiste, ale mamy też spory zbiór obiektów związanych z tradycją staszicowską - informuje dr Maciej Usurski, historyk z Muzeum Stanisława Staszica w Pile.
W tym roku planowane są także wystawy plenerowe poświęcone wybitnemu Pilaninowi. Jedna z nich, którą w stycznie oficjalnie otwarto w Sejmie, stanie w czerwcu w Parku Miejskim.
Komentarze