Swój obecny kształt Piła zawdzięcza w dużej mierze rozwojowi kolei. Miasto wzrastało wraz z budową linii kolejowych. Najważniejszą z nich była dawna Królewska Kolej Wschodnia, zwana z niemiecka Ostbahn. Ponad 160 lat temu pierwszy pociąg zawitał do ówczesnego Schneidemuhl, zwiastując intensywny rozwój całego regionu.

Stopniowo zwiększała się liczba pociągów przejeżdżających przez Piłę. Konieczne więc było wybudowanie zaplecza technicznego do obsługi parowozów, ciągnących składy kolejowe. Wybudowano więc parowozownię o kształcie zbliżonym do koła. Była to pierwsza tego typu budowla na świecie. Stanowiła pierwowzór dla innych takich obiektów, m.in. w Berlinie. W wielu opracowaniach encyklopedycznych pilski Okrąglak był podawany jako przykład nowoczesnego rozwiązania dla budynków kolejowych.

Jeszcze w latach 80-tych XX wieku parowozownia działała i dokonywane były w niej czynności obsługowe parowozów. Niestety, wraz z wycofywaniem trakcji parowej, zmniejszeniu liczby przewozów i innych przemian na kolejach polskich, Okrąglak przestał pełnić swoje funkcje. Kolej przestała dbać o budynek i powoli popadał on w ruinę. Dziś stanowi raczej obiekt wstydliwy, niż powód do dumy.

Na szczęście są jeszcze ludzie, którzy wierzą, że ten obiekt odzyska swój dawny blask. To między innymi członkowie Stowarzyszenia Parowozownia Pilska Okrąglak. Dla nich i dla wszystkich zainteresowanych losem parowozowni Towarzystwo Miłośników Miasta Piły zorganizowało wykład o jej historii. Prelekcję wygłosił Roman Chwaliszewski, kierownik pilskiej delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Poznaniu. - Trzeba podkreślić to, że ze względów technicznych parowozownia ta jest wyjątkowa, podobnie jak pozostałe elementy zespołu obiektów kolejowych stacji Piła.

Roman Chwaliszewski zwraca też uwagę, że to nie tylko jego opinia: – Tak postrzegana jest też przez miłośników kolejnictwa nie tylko z kraju, ale wielu zakątków Europy.

Widząc jak postrzegają to ludzie z zewnątrz powinniśmy zrobić wszystko, aby uratować najcenniejszy obiekt kultury technicznej naszego miasta.

tekst i foto Piotr Chamczyk